Partnerverlof en ouderschap: samen een goede start maken
De geboorte van je kindje verandert alles. Ineens zijn jullie niet alleen partners, maar ook ouders. De eerste dagen en weken staan in het teken van herstellen, wennen, voeden, verschonen en vooral: elkaar leren kennen. Juist in deze bijzondere periode is het fijn als jullie daar samen de tijd voor hebben.
Als obstetrieverpleegkundige zie ik dagelijks hoeveel verschil het maakt wanneer beide ouders de ruimte hebben om samen aan deze nieuwe fase te beginnen. Niet alleen voor het herstel van de moeder, maar ook voor de hechting met jullie baby en het groeien in jullie rol als ouders. Gelukkig zijn er in Nederland verschillende verlofregelingen die hierbij kunnen helpen. In deze blog leg ik uit hoe partnerverlof werkt, waar je recht op hebt en wat de mogelijkheden zijn als je ondernemer bent.
Wat is partnerverlof?
Partnerverlof is het verlof dat de partner of andere ouder kan opnemen rondom de geboorte van een kind. Deze regeling geldt voor werknemers in loondienst. De overheid verstaat onder partner onder andere een echtgenoot, geregistreerd partner, samenwonende partner of degene die het kind heeft erkend. Ook een duomoeder kan onder voorwaarden gebruikmaken van deze regeling.
Partnerverlof bestaat uit twee onderdelen:
- Geboorteverlof (100% doorbetaald door de werkgever)
- Aanvullend geboorteverlof (UWV-uitkering)
Geboorteverlof
Na de geboorte heeft de partner recht op één werkweek geboorteverlof. Werk je bijvoorbeeld 32 uur per week? Dan heb je recht op 32 uur geboorteverlof.
Tijdens dit verlof:
- ontvang je 100% van je salaris;
- betaalt de werkgever het loon volledig door;
- neem je het verlof op binnen vier weken na de geboorte;
- mag je de verlofuren flexibel opnemen in overleg met je werkgever.
Moet je direct naar het ziekenhuis of naar huis omdat de bevalling begint? Dan kun je hiervoor meestal gebruikmaken van calamiteitenverlof of kort verzuimverlof.
Aanvullend geboorteverlof
Naast het geboorteverlof kun je als partner kiezen voor maximaal vijf extra werkweken aanvullend geboorteverlof.
Hiervoor gelden een aantal voorwaarden:
- je neemt eerst het volledige geboorteverlof op;
- het aanvullende verlof neem je op binnen zes maanden na de geboorte;
- tijdens dit verlof ontvang je een UWV-uitkering van maximaal 70% van het (maximum)dagloon;
- sommige werkgevers vullen dit via de cao of arbeidsvoorwaarden aan.
Ben je ondernemer of zzp’er?
Werk je als ondernemer of zzp’er? Dan gelden andere regels.
Ben jij als partner ondernemer?
Ben je zelfstandig ondernemer en verwachten jullie een kindje? Dan heb je geen wettelijk recht op geboorteverlof of aanvullend geboorteverlof. Deze regelingen zijn alleen bedoeld voor werknemers in loondienst.
Dat betekent niet dat je geen tijd kunt vrijmaken voor je gezin. Als ondernemer bepaal je zelf hoeveel verlof je neemt, maar je ontvangt hiervoor geen uitkering. Daarom is het verstandig om tijdens de zwangerschap alvast na te denken over je planning, lopende opdrachten en eventuele vervanging. Zo kun je na de geboorte zoveel mogelijk rust creëren voor jezelf, je partner en jullie kindje.
Ben jij als zwangere ondernemer?
Ben je zelf ondernemer en zwanger? Dan kun je mogelijk gebruikmaken van de ZEZ-uitkering (Zelfstandig en Zwanger). Deze regeling biedt een zwangerschaps- en bevallingsuitkering van minimaal zestien weken. De hoogte van de uitkering is afhankelijk van jouw persoonlijke situatie. Vraag de uitkering op tijd aan bij het UWV, zodat je je volledig kunt richten op je zwangerschap, bevalling en herstel.
Betaald ouderschapsverlof
Veel aanstaande ouders halen partnerverlof en ouderschapsverlof door elkaar.
Na de geboorte hebben beide ouders mogelijk ook recht op betaald ouderschapsverlof. Dit staat los van het partnerverlof. Wanneer je aan de voorwaarden voldoet, kun je in het eerste levensjaar van je kindje negen werkweken betaald ouderschapsverlof opnemen. Daarna blijft er aanvullend onbetaald ouderschapsverlof beschikbaar.
Waarom is partnerverlof zo belangrijk?
Als obstetrieverpleegkundige zie ik iedere dag hoe waardevol het is wanneer beide ouders in de eerste weken samen thuis kunnen zijn. De kraamperiode is een bijzondere, maar ook intensieve tijd. Je leert je baby kennen, ontdekt wat hij of zij nodig heeft en vindt samen een nieuw ritme. Tegelijkertijd herstelt de moeder van de zwangerschap en bevalling, terwijl de hormonen nog volop veranderen. Wanneer beide ouders deze eerste periode samen kunnen beleven, ontstaat er vaak meer rust binnen het gezin. De partner leert vanaf het begin actief mee te zorgen, krijgt meer vertrouwen in de verzorging van de baby en bouwt direct een sterke band op. Voor de moeder betekent een betrokken partner vaak meer praktische én emotionele steun. Dat geeft ruimte om goed te herstellen en vermindert de druk om alles alleen te doen. Daarnaast draagt partnerverlof bij aan een gelijkwaardige verdeling van de zorg. Vanaf de eerste dag groeien jullie samen in het ouderschap en leggen jullie een stevige basis voor de toekomst van jullie gezin.
Mijn advies als obstetrieverpleegkundige
Bereid je niet alleen voor op de bevalling, maar ook op de periode daarna. Bespreek tijdens de zwangerschap alvast:
- wanneer het partnerverlof ingaat;
- of jullie gebruik willen maken van aanvullend geboorteverlof;
- of betaald ouderschapsverlof voor jullie interessant is;
- hoe jullie de eerste weken samen willen indelen;
- en welke hulp of ondersteuning jullie eventueel nodig hebben.
Een goede voorbereiding zorgt voor meer rust wanneer jullie kindje er is. Zo kunnen jullie je aandacht richten op wat écht belangrijk is: herstellen, genieten en elkaar leren kennen.
Tip
Het partnerverlof is meer dan alleen vrije dagen van je werk. Zie deze periode als een investering in jullie gezin. De eerste weken vormen de basis voor de hechting met jullie baby, het herstel na de bevalling en jullie gezamenlijke groei als ouders. Die tijd krijg je nooit meer terug. Maak er daarom, waar mogelijk, bewust gebruik van.
